Bazylika Nawiedzenia
Najświętszej Marii Panny

Sanktuarium Matki Bożej
Królowej Pokoju

Zgromadzenie Księży Marianów

Matka Boża
Królowa Pokoju

koronowana
19 czerwca 1983 roku

data nadania tytułu
bazyliki mniejszej 
19 maja 1987 roku

Archidiecezja Warmińska

Obraz MB

Stoczek Klasztorny to wieś, położona 11 kilometrów na wschód od Lidzbarka Warmińskiego – dawnej siedziby biskupów warmińskich. Założył ją w swoich dobrach, na terenie parafii Kiwity, biskup warmiński Herman z Pragi. Jako ordynariusz warmiński wydał on 18 listopada 1349 roku dekret lokacyjny. Jak głosi XVII-wieczna legenda, dla znalezionej figurki Matki Bożej miejscowy proboszcz pobudował małą, zamykaną kaplicę. Miejsce to zaczęło być nawiedzane przez wiernych. W miejscu kapliczki w latach 1639 – 1941 z polecenia biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego (1633–1643) zbudowano obecny kościół jako wotum wdzięczności za koniec wojny ze Szwedami i zawarty pokój na podstawie którego Polska odzyskała swoje terytoria na Pomorzu i w Prusach.
Założenie pielgrzymkowe w Stoczku Klasztornym – w swym pierwotnym kształcie było zjawiskiem absolutnie wyjątkowym w architekturze polskiej XVII wieku. Kościół p.w. Nawiedzenia NMP w Stoczku wybudowano jako wotum dziękczynne biskupa Mikołaja Szyszkowskiego po zakończeniu wojny ze Szwecją. Kościół w formie rotundy wybudowano w latach 1639–1641. Opiekę nad świątynią biskup Szyszkowski powierzył bernardynom sprowadzonym tu z Barczewa. Zakonnicy mieszkali początkowo w zabudowaniach drewnianych. Biskup warmiński Jan Wydżga w 1666 r. ufundował murowany klasztor parterowy.
Założenie w Stoczku, początkowo w skromnej, lecz unikatowej i pełnej znaczeń symbolicznych – formie rotundy, a następnie w latach 1708–1711 rozbudowany o kolejne części składowe: krużganki, prezbiterium, wieżę, klasztor z wirydarzem mógł się stać inspiracją dla kolejnych późniejszych pielgrzymkowych założeń klasztornych. W czasie rządów biskupa Załuskiego na wzór Świętej Lipki rozpoczęto budowę obejść krużgankowych w latach1708–1714 wraz z kaplicami narożnymi. Budowę ich zakończono w czasach biskupa Potockiego, a także rozbudowano klasztor. Trzyskrzydłowa budowla od wschodu niczym podkowa dotykając obejść krużgankowych stworzyła wewnętrzny dziedziniec klasztorny. Biskup Potocki był też fundatorem dobudowanego do rotundy prezbiterium.
Bernardyni po dekrecie kasacyjnym z 1810 r. ostatecznie zakończyli działalność ze śmiercią ostatniego zakonnika w 1826 r. Klasztor przejęty został przez władze pruskie. W czasach biskupa Hattena sanktuarium zwrócono diecezji warmińskiej. Klasztor przeznaczono na dom rekolekcyjny. W 1909 dobudowano jeszcze jedno piętro nad dawnym klasztorem, a do kościelnego wejścia kruchtę. W kruchcie znajduje się jeden z trzech marmurowych portali, którymi ozdobiona została barokowa świątynia.
W ołtarzu głównym wykonanym w roku 1713 przez Krzysztofa Peuckera znajduje się obraz M.B. Stoczkowskiej, kopia obrazu "Salus Populi Romani" z Rzymu, sprowadzony tu przez biskupa Mikołaja Szyszkowskiego. Obraz jest okryty srebrną sukienką z 1687 r. Na obrazie zawieszone są bursztynowe korale – wotum kardynała Stefana Wyszyńskiego. W lewym ołtarzu znajduje się obraz św. Anny Samotrzeć ozdobiony także metalową sukienką i koronami z  początku XVIII wieku. W prawym ołtarzu bocznym znajduje się obraz św. Franciszka. W kościele jest również okryty srebrną sukienką obraz św. Antoniego sprowadzony z Włoch w 1695 roku.
Na uwagę w świątyni zasługuje wykuta z żelaza w 1738 r. przez kowala z Dobrego Miasta ambona. Ozdobą kościoła jest także chór z organami w pierwotnej formie z 1695 r. Współczesną ozdobą kościoła jest epitafium kardynała Stefana Wyszyńskiego poświęcone przez prymasa Józefa Glempa w 1982 r. Pod posadzką kościoła znajdują sie krypty, gdzie spoczywa m.in. kasztelan kijowski Stanisław Potocki – brat biskupa Potockiego.
Kaplice narożne w bazylice Matki Bożej Królowej Pokoju w Stoczku Klasztornym wzniesione są na planie kwadratu w latach 1708–1711. Kaplice narożne posiadają następujące tytuły: św. Kajetana, p.w. Krzyża Świętego, św. Walentego i św. Jana Nepomucena. Kaplice tak zaprojektowano, że pozostały otwarte na krużganki półkolistymi arkadami wspartymi na masywnych filarach i pilastrach z dwustopniowymi gzymsami ozdobniejszymi niż gzymsy krużganków. Krużganki były rozwiązaniem dość powszechnie stosowanym od wieków w założeniach klasztorno-pielgrzymkowych. Na ziemiach polskich szczególną popularnością cieszyły się w założeniach bernardyńskich. Na sklepieniach krużganków i w kaplicach narożnych znajdują się malowidła ścienne przypisywane Maciejowi Meyerowi. W krużgankach wiszą stiukowe płaskorzeźby Drogi Krzyżowej wykonane przez Krzysztofa Perwangera, autora rzeźb w Świętej Lipce.
Sanktuarium w Stoczku posiada tytuł Bazyliki Mniejszej nadany przez papieża Jana Pawła II 19 maja 1987 r. W części klasztornej sanktuarium znajduje się izba pamięci kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Stoczek_new_41.jpg
STOCZEK6.jpg
STOCZEK7.jpg
Stoczek_new_28.jpg
Stoczek_new_33.jpg
Stoczek_new_35.jpg
Stoczek_new_27.jpg
STOCZEK3.jpg
Stoczek_new_46.jpg
Stoczek_new_38.jpg
STOCZEK4.jpg
Stoczek_new_44.jpg
STOCZEK8.jpg
Stoczek_new_04.jpg
Stoczek_new_15.jpg
Stoczek_new_24.jpg
Stoczek_new_03.jpg
Stoczek_new_23.jpg
Stoczek_new_21.jpg
Stoczek_new_22.jpg